Ale „niespodzianka” 😳

Czarzasty zdecydował tuż przed końcem roku. Posłowie się wściekną – drastyczne zmiany

Końcówka roku przyniosła decyzję, która może realnie zmienić sposób rozliczania przejazdów przez posłów. Wystarczyło podpisane zarządzenie marszałka Sejmu i krótki wpis w mediach społecznościowych, by „kilometrówki” znów stały się tematem numer jeden.

Czytaj też: To jedno zdjęcie z Nawrockim wywołało burzę. Generałowie oburzeni, ludzie niedowierzają w to co zobaczyli
Decyzja marszałka i sygnał wysłany w mediach społecznościowych

Decyzja marszałka i sygnał wysłany w mediach społecznościowych
Informacja o zmianach wypłynęła publicznie pod koniec grudnia, gdy marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował w social mediach, że dokumenty zostały podpisane. Lakoniczny komunikat uruchomił dyskusję, bo kilometrówki to jedna z tych sejmowych spraw, które wracają falami – zwykle wtedy, gdy pojawia się pytanie o przejrzystość i kontrolę wydatków.

W praktyce chodzi o zwrot kosztów używania prywatnych samochodów w związku z wykonywaniem mandatu. To nie jest dodatkowa „premia” znikąd – rozliczenia wchodzą w koszty funkcjonowania biur poselskich. I właśnie dlatego każdy ruch w tej sprawie jest politycznie nośny: dotyka jednocześnie pieniędzy publicznych, standardów rozliczeń i zaufania do instytucji.

Co dokładnie zmienia się w zasadach rozliczania kilometrówek
Najważniejsza zmiana dotyczy tego, co poseł może rozliczyć bez szczegółowego opisu trasy.

W skrócie: mniej „na słowo honoru” w podróżach poza okręg i wyraźniejsze rozdzielenie dwóch typów przejazdów.

Rejestr zamiast paragonów. Plusy zmian i pierwsze zastrzeżenia
Zwolennicy zmian mówią wprost: wreszcie pojawia się narzędzie, które pozwala sprawdzać wyjazdy poza okręg. Wprowadzenie rejestru porządkuje sprawę przynajmniej na papierze – bo jest konkret: data, trasa, liczba kilometrów. Do tego dochodzi zapowiedź kontroli ze strony Kancelarii Sejmu, co ma działać odstraszająco na tych, którzy lubili traktować kilometrówkę jak luźną pulę.

Ale krytycy wskazują też słaby punkt: rejestr nadal opiera się na tym, co wpisze poseł. To krok w stronę większej przejrzystości, ale nie jest to system oparty na twardych dowodach w stylu faktur za paliwo czy paragonów z autostrady. Kontrola będzie możliwa, tylko pytanie brzmi – jak często i jak skutecznie, skoro weryfikowanie każdej trasy „w terenie” jest trudne.

W tle jest jeszcze jeden element, który w tej dyskusji może wypłynąć mocniej dopiero później: uszczelnienie zasad najmu długoterminowego samochodów. Zmiany mają wprowadzać surowsze kryteria rozliczeń, zwłaszcza przy przejazdach poza okręgiem, gdzie część stawki kilometrowej ma być traktowana jako koszt paliwa, a pozostałe koszty eksploatacyjne – jako coś, co i tak jest pokrywane w ramach najmu. To techniczny szczegół, ale w praktyce może ograniczać pole do „kreatywnego” rozpisywania kosztów.

Czy to będzie przełom? To się okaże dopiero po kilku miesiącach. Bo w takich sprawach najważniejsze są nie konferencje i wpisy, tylko codzienna praktyka: jak posłowie zaczną to rozliczać, jak Kancelaria Sejmu będzie to sprawdzać i czy nowe zasady rzeczywiście ograniczą nadużycia, a nie tylko przesuną je w inne miejsce.